Vung tiền vào các thiết bị công nghệ nhằm giải thoát nóng bức chưa bao giờ là mong muốn của gia chủ khi xây nhà. Trước hàng loạt giải pháp được đề xuất từ nhà xưa đến nhà nay, cách nào sẽ giải quyết hữu hiệu được chuyện đón nắng – giảm nóng?

Đó là chuyện đau đầu không của riêng ai. Nhìn chung, làm nhà ở khu vực miền Nam, đặc biệt là các vùng đô thị phát triển nhanh, gia chủ luôn phải đối mặt với vấn đề thừa nắng. Chuyện khó là đón hết nắng cũng không được mà chắn hết nắng lại cũng…không xong!

Đón nắng vào nhà

Khoa học đã chứng minh nắng (hay ánh sáng mặt trời) là khởi nguồn của sự sống. Nắng soi rọi lên bề mặt hành tinh, giúp vạn vật sinh sôi nảy nở. Sự xuất hiện của nắng xua tan đi lạnh lẽo, u ám, mang đến nguồn năng lượng và sinh khí tích cực .

Xét về khía cạnh thẩm mỹ kiến trúc, nắng đóng vai trò quan trọng:

Nắng tôn lên vẻ đẹp nguyên bản của vật liệu, giúp đường nét, hình khối trở nên chân thực và rõ ràng.

Nắng soi lên sắc màu, đem theo sự vui tươi, sống động, giúp từng gam màu trở nên tươi sáng và rực rỡ.

Nắng chiếu vào không gian xóa tan giới hạn về diện tích. Nắng cũng len lỏi vào từng góc khuất, giúp ngôi nhà thông thoáng và rộng mở.

Ở góc độ sâu hơn, một không gian nhiều nắng cũng tác động tích cực đến tinh thần và cuộc sống của người cư ngụ:

Nắng chữa lành tâm trạng, giúp giảm cảm giác áp lực, mang đến trạng thái thoải mái, lạc quan hơn cho con người.

Bóng nắng khơi nguồn cho những cảm hứng sáng tạo, tạo thành những hiệu ứng sống động trong không gian.

Nắng thúc đẩy trao đổi chất, sản sinh vitamin D cần thiết cho cơ thể con người.

Nắng giúp hong khô, diệt khuẩn không gian một cách tự nhiên.

Sự hiệu quả của nắng trong kiến trúc và cuộc sống không thể thay thế bởi bất kỳ loại ánh sáng nhân tạo nào

Có thể thấy, dù nhà lớn hay nhà nhỏ, nhà nông thôn hay nhà phố thị, các giải pháp thiết kế đều cố gắng tận dụng không gian mời nắng vào nhà. Sự hiệu quả đáng kinh ngạc của nắng trong cuộc sống gần như không thể thay thế bởi bất kỳ loại ánh sáng nhân tạo nào. Vì vậy mà từ cổ chí kim, người ta đã trân trọng và xem nắng như người bạn đồng hành không thể tách rời cùng ngôi nhà. Nhưng không hẳn chỉ là đón nắng một cách thụ động thiếu chọn lọc.

Vì điều gì nhiều quá cũng không tốt!

Sao cho không nóng?

Đủ nắng thì ấm áp, nhưng thừa nắng thì nóng bức…

Ở miền Nam, thời tiết chỉ có hai mùa, một là “nóng”, hai là “rất nóng”. Câu nói này nửa đùa mà cũng nửa thật. Nắng gần như chiếm vị trí độc tôn trên biểu đồ thời gian trong năm. Chuyện xây nhà nơi đây vì thế cũng quẩn quanh cùng các giải pháp chắn nắng.

Nhìn vào kiến trúc cũ, một kho tàng kinh nghiệm tránh nắng giảm nóng từ lâu đã được ông bà đúc kết, lưu truyền với những kiến thức quý giá.

Về hướng nhà, cổ nhân quan niệm “lấy vợ hiền hòa, xây nhà hướng Nam”. Trên thực tế, hướng Nam và Đông Nam là hướng đón nguồn nắng nhẹ gió tươi buổi sớm, tránh được nắng gắt phía Tây hoặc gió lạnh phía Bắc. Hướng Đông thì phải chịu nắng chói sáng mai. Do đó, người ta thường chọn hướng Nam hoặc Đông Nam để tạo không gian sống thoáng mát nhất.

Không ngẫu nhiên những ngôi nhà xưa thường ưa thích kết cấu tường dày, hiên sâu và mái rộng. Tương tự như cách nước giếng đông ấm hè mát, phần tường dày và hiên sâu tạo nên một lớp cách nhiệt hiệu quả cho không khí bên trong ngôi nhà. Mái rộng vươn dài ngăn chặn bức xạ trực tiếp từ ánh nắng mặt trời, tạo nên bóng mát đặc trưng, làm cho không gian bên trong ngôi nhà thêm phần dễ chịu và mát mẻ.

Không gian xanh cũng là yếu tố quan trọng gắn liền với ngôi nhà để giảm nóng, được nhắc nhở trong câu “trước cau sau chuối”. Cần lưu ý việc bố trí cây cối cũng nên phù hợp với thế đất theo phong thủy, sao cho trước nhà thoáng, sau nhà có chỗ dựa để tạo nguồn khí tích cực “hạ nhiệt” cho ngôi nhà.

Thêm nữa là quan niệm “nhà sạch thì mát” chưa bao giờ sai trong mọi hoàn cảnh. Kể cả phòng có rộng lớn mà bề bộn, nhếch nhác thì cũng không cảm thấy mát nổi. Sự sắp đặt gọn gàng, thoáng đãng, giảm tải để nhà có chỗ thở luôn là giải pháp hữu hiệu để khắc chế cái nóng.

Nhà ở ngày xưa được xây dựng từ sự tính toán cẩn thận về hướng nhà

Kinh nghiệm xưa nhưng kiến thức chưa từng cũ. Những kinh nghiệm này đến nay vẫn là những giải phải chống nắng cực kì hiệu quả với những ngôi nhà nông thôn. Bên cạnh đó, kiến trúc hiện đại cũng kế thừa và phát triển thêm nhiều giải pháp xoay sở cái nóng cho những ngôi nhà phố khan hiếm diện tích.

Với quy hoạch thành thị, thay đổi hướng nhà gần như là việc bất khả kháng. Nhà ống thì còn mặt tiền duy nhất mở được cửa. Gia chủ hay cả thầy phong thủy cũng đành chịu. Nhưng đối với Kiến trúc sư thì vẫn có cách xoay vần, khai thác ưu điểm và khắc phục nhược điểm về hướng nắng khéo léo từ bố trí hệ cửa nghiêng, tính toán thông tầng, đối lưu gió,…

Người xưa quan tâm nhiều đến hiên sâu mái rộng để che nắng. Giải pháp cách nhiệt áp dụng trong bối cảnh diện tích giới hạn cần có những góc nhìn linh hoạt kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và vật lý kiến trúc để mang đến hiệu quả thuận lợi. Phương pháp cân bằng đặc – rỗng hiện nay đang là giải pháp phổ biến, nhưng cũng đòi hỏi kinh nghiệm cao từ Kiến trúc sư để vận dụng phù hợp trong từng đặc điểm không gian cụ thể.

Muốn đón nắng nhưng cũng muốn tránh nắng, nhiều người gặp khó trong việc xác định ranh giới giữa nắng lành và nắng hung. Bởi vậy, đây không phải là chuyện cấm kỵ như những nguồn tin rác thường hù dọa, mà là vấn đề khó cần chuyên môn cao, nghiên cứu kỹ lưỡng trong kiến trúc và cả phong thủy. Để nắng trong nhà được cân bằng hợp lý, khai thác tốt và khắc chế tốt.

Đây là nhiệm vụ nghiêm túc trong xây nhà, cần chú ý và phải có chủ ý để thiết kế, tạo dựng. Và đương nhiên, với Kiến trúc sư, nhiệm vụ này luôn phải được hiểu rõ và nằm lòng.

Chuyện đón nắng – tránh nắng không phải chuyện cấm kỵ mà là vấn đề khó cần chuyên môn cao từ Kiến trúc sư, nhất là với nhà phố.

Thêm màu nắng, bớt độ nóng – Giải pháp từ Đất Thủ

Để giải quyết bài toán nắng trong không gian tại Bình Dương, Đất Thủ kết hợp kinh nghiệm truyền thống và sức mạnh của công nghệ kiến trúc hiện đại. Cùng với đó là ưu thế từ đơn vị am hiểu sâu sắc điều kiện khí hậu Bình Dương, Đất Thủ đúc kết kinh nghiệm thiết kế và xây dựng qua hơn 600 dự án tại khu vực nhằm kiến tạo những giải pháp hiệu quả trong chiếu sáng và giảm nóng không gian.

Dưới đây là một số giải pháp giảm bức xạ trong nhà phố được Đất Thủ áp dụng trong thiết kế:

Sử dụng ô văng, lam chắn nắng và gạch bông gió: Đất Thủ sử dụng lam chắn nắng, ô văng và gạch bông gió vào thiết kế. Kiếu thức này không chỉ làm nổi bật về mặt thẩm mỹ mà còn có tác dụng kiểm soát lượng ánh sáng và nhiệt độ. Chúng không cản nắng mà chỉ giảm nắng lên bề mặt, hạn chế bức xạ và truyền nhiệt vào nhà.

Bố trí mặt bằng hợp lý: Đất Thủ đẩy lùi các không gian chính (phòng khách, bếp,..), đẩy các không gian phụ như nhà kho, cầu thang,…để hạn chế bề mặt tiếp xúc với nắng. Ngoài ra, Đất Thủ cũng thêm các lớp “lọc” từ cây xanh, đưa vào nhà ánh sáng dễ chịu, đồng thời giúp tăng cường đối lưu không khí tích cực trong nhà.

Đối lưu gió với giếng trời: Để giảm nóng, một giải pháp khác là thêm mát vào nhà. Giếng trời là thiết kế hữu hiệu được Đất Thủ đề xuất trong thiết kế không gian nhà phố khi vừa giảm nhiệt vừa mang đến ánh sáng tự nhiên hiệu quả. Để tối ưu, các thiết kế Đất Thủ thường áp dụng thêm cây xanh và hồ nước giúp điều hòa vi khí hậu môi trường, mang đến không khí mát mẻ hơn trong không gian nhà.

Tận dụng hệ cửa linh hoạt và chủ động: Đất Thủ đề xuất sử dụng các loại cửa chớp, cửa xoay thay vì những hệ cửa đóng mở cứng nhắc. Điều này mang lại khả năng đón nắng và cản nắng linh hoạt, ứng phó với sự thay đổi của ánh sáng mặt trời, tạo ra môi trường sống thoải mái và hiệu quả hơn.

Xây nhà là chuyện khó, việc tính toán để che chắn nắng mưa cũng không phải chuyện đơn giản. Đồng hành cùng Kiến trúc sư giỏi là chìa khóa để giải quyết vấn đề, đáp ứng từ mong muốn đến điều kiện kinh tế của gia chủ. Các vấn đề về nắng – nóng đã được trao đổi, giải pháp chi tiết thì đã sẵn sàng trao tay tại Đất Thủ!

Để nhà là nơi nắng mai ghé lại, ấm áp nhưng khoan vội oi ả…